Persuasive communication

Centre for Language Studies | Faculty of Arts | Radboud University Nijmegen
Criminal Profiler 2

Van wetenschapper tot criminal profiler

Column
Kobie van Krieken

In de populaire tv-serie Criminal Minds is wekelijks te zien hoe een team van criminal profilers moordenaars opspoort door hun handelwijze psychologisch te duiden en aan de hand daarvan een profiel op te stellen met demografische, sociaal-economische en psychologische kenmerken die de moordenaar zouden moeten toebehoren. In de meeste gevallen moeten de profilers op zoek naar iemand die aan het volgende profiel voldoet: een blanke, hoogopgeleide man, tussen de 30 en 50 jaar oud, met sadistische trekjes ten gevolge van een ernstig jeugdtrauma. Hoewel dit profiel op het eerste gezicht niet heel nauwkeurig lijkt te zijn, lukt het de profilers uit Criminal Minds over het algemeen vrij goed om de moordenaar binnen 1 à 2 dagen op te sporen en achter de tralies te zetten.

Toch is er ruimte voor verbetering. Voor mijn promotieonderzoek lees ik veel krantenartikelen over misdaden. Vaak publiceren kranten profielen over het leven en gedrag van de dader. Zo schetste De Volkskrant eind juli een profiel van Gerard T., de serieverkrachter uit Utrecht die dit jaar met behulp van dna-onderzoek kon worden opgepakt. “‘Enge man’ met depressieve buien”, luidde de kop.

Deze profielen verzamel ik op het whiteboard in mijn kantoor, zodat ik af en toe kan oefenen in het profilen met het oog op mijn tweede carrière bij de FBI.

criminal_profiler_1

In de meeste profielen is een grote rol weggelegd voor buren van de misdadiger. Zij hebben het gedrag van de persoon in kwestie vaak jarenlang kunnen observeren en zijn daarom een belangrijke bron van informatie. Als hun gevraagd wordt of er iets opmerkelijks was aan het gedrag van hun buurman, is het antwoord opvallend vaak hetzelfde: hij groette altijd.

“Hij groette me altijd vriendelijk,” vertelde de buurman van moordenaar X aan het NRC Handelsblad. Moordenaar Y groette zijn buren altijd door te zwaaien, weet De Volkskrant te melden. En de buurman van moordenaar Z laat De Telegraaf weten dat ook Z altijd groette.

Het groeten had, achteraf gezien, de alarmbellen moeten laten rinkelen. Groeten maskeert sadistische trekjes en laat mensen in onwetendheid over de ware aard van hun buren. We hebben niets gemerkt, hij leek heel normaal, hij groette altijd zo gezellig. Groeten moet, kortom, als een belangrijke indicator en voorspeller van grensoverschrijdend agressief gedrag worden beschouwd. Deze kennis is van belang voor criminal profilers, die in negen van de tien gevallen op zoek zullen moeten naar een blanke, hoogopgeleide man, tussen de 30 en 50 jaar oud, met sadistische trekjes ten gevolge van een ernstig jeugdtrauma, die zijn buren altijd groet.

De uitzondering op de regel is Gerard T., die volgens zijn buurvrouw “nauwelijks groette”. Maar T. was sowieso een enge man.

criminal profiler_2

Share this on social networks

Leave a Reply