Persuasive communication

Centre for Language Studies | Faculty of Arts | Radboud University Nijmegen

Stress onder jonge werknemers

 jantien_300 Elke week verschijnt op deze site een bijdrage van één van onze onderzoekers over communicatie in onderzoek en praktijk.

Deze week: Jantien van Berkel over werkstress onder jonge werknemers.

Stress onder jonge werknemers

Stress op het werk is momenteel een groot probleem in Nederland. TNO stelde in 2015 vast dat een derde van het ziekteverzuim in Nederland wordt veroorzaakt door stress. Meer dan een miljoen Nederlanders hebben last van burnout klachten en andere werkgerelateerde psychische problemen. Een kwart van hen is niet ouder dan 35 jaar. Dit is opmerkelijk, omdat jonge werknemers verondersteld worden jong en vitaal te zijn. Maar juist in deze groep is werkstress een probleem.

Pampergeneratie?

Op 1 maart jongstleden verscheen er in HP/De Tijd een artikel met de tekst ‘De Pampergeneratie’ dat ingaat op deze ontwikkeling. Zoals de titel al aangeeft, schetsen diverse experts in het artikel dat het probleem bij deze generatie zelf zit (of liever gezegd: bij hun ouders). Jongeren van nu zijn gepamperd door ‘curling-ouders’, ouders die alle oneffenheden op het pad van hun kind wegpoetsen. Doordat de kinderen altijd uit de wind (en de regen) zijn gehouden, zouden ze niet weerbaar zijn geworden. Vervolgens zou dat weer kunnen leiden tot stress, depressie, chronische vermoeidheid en burnout als ze de grote boze werkende wereld instappen. Jongeren die van hun ouders voor elke tekening applaus kregen, knappen nu af na het eerste negatieve beoordelingsgesprek. Ze hebben geen mechanisme ontwikkeld om daar effectief mee om te gaan.

Het artikel belicht ook een andere kant: andere experts zijn namelijk van mening dat de oorzaak niet in deze generatie zelf zit (of in hun ouders). Maatschappelijke ontwikkelingen spelen volgens hen een onmiskenbare rol. Zo zijn tegenwoordig veel meer keuzes dan vroeger. Alles ligt open, zonder beargumenteerde keuze doen wat je ouders doen is er bijna niet meer bij. Maar ook de algemene opvatting in de samenleving dat alles maakbaar is (ook succes) speelt een belangrijke rol. Die opvatting gaat gepaard met hoge eisen aan jezelf en aan anderen. Immers, als je er maar hard genoeg voor werkt, dan komt het wel voor elkaar. En zo niet: eigen schuld, dikke bult. Dan zul je wel niet hard genoeg gewerkt hebben, of iets anders niet goed hebben gedaan. Hier wordt echter totaal voorbij gegaan aan het feit dat er ook nog zoiets is als botte pech.

Van curling naar ondersteuning

Stress JantienAls je dit combineert is het dus niet zo gek dat jongeren relatief gezien vaak problemen ervaren ten gevolge van stress: ze zijn niet weerbaar opgevoed door hun ouders én de maatschappij stelt hele hoge eisen aan ze. Lange termijn oplossingen zijn vast te vinden in een opvoedingsomslag, en in een revolutie in de maatschappij. Maar de jongeren van nu moeten toch ook gewoon aan het werk nu. Niet alleen omdat stress voor henzelf niet wenselijk is, maar ook omdat de kosten die gepaard gaan met verzuim op conto van de maatschappij komen.

Hoe kan een jonge werknemer tot zijn recht komen op zijn werk? Een klein stukje van dat vraagstuk hoop ik te kunnen oplossen met mijn huidige onderzoek. Allereerst moet natuurlijk de werkomgeving de werknemer in staat stellen lekker in zijn (of haar) vel te kunnen functioneren. Een belangrijk element in die werkomgeving is de leidinggevende. Hoe kan een leidinggevende een jongere werknemer tot zijn recht laten komen? Niet op een curlingmanier, waarbij de manager de rol van het wegpoetsen overneemt, maar op een ondersteunende manier, waarbij een jonge werknemer vaardigheden leert die in de rest van het werkende leven – en meteen vandaag al – van pas kunnen komen.

Meer lezen?
Van der Zee, R. (2016), De Pampergeneratie: verwend, gekoesterd en daardoor dóódongelukkig, Geraadpleegd op 24-3-2016.
Over de maakbaarheid van de samenleving:
Lerner, M. J., & Miller, D. T. (1978). Just world research and the attribution process: looking back and ahead. Psychological bulletin, 85(5), 1030
Cijfers met betrekking tot stressproblematiek en burnout in Nederland zijn te vinden het Factsheet Werkstress van TNO.

Met dank aan collega Marianne Starren die me op het artikel in HP/De Tijd attendeerde.

Leave a Reply