Persuasive communication

Centre for Language Studies | Faculty of Arts | Radboud University Nijmegen

Pensioen in beeld: :-)

Elke week verschijnt op deze site een bijdrage van één van onze onderzoekers over communicatie in onderzoek en praktijk. Deze week: Annemarie van Hekken, over pensioencommunicatie.

Eén van de onderwerpen die op dit moment de aandacht stevig de ene, maar ook de andere kant laat uitslaan is pensioencommunicatie. Op verjaardagsfeestjes altijd goed voor een kort stiltemoment, een ‘goh’, waarna rap wordt overgeschakeld op een ander onderwerp. Pensioen is saai en wat valt er nu over te vertellen? “Alles gaat toch veranderen”. “Je hebt er geen invloed op”. En “het is een ver-van-je-bedshow”. Zo wat eerste reacties op een rij.

Mensen willen graag zekerheid. Als ze die niet krijgen, steken ze liever hun kop in het zand. Toch is een kijkje boven dat zand af en toe heel nuttig. Naar verwachting gaat 1 op de 5 Nederlanders minder pensioen krijgen dan zij zelf zeggen minimaal nodig te hebben. Wie dat op tijd aan ziet komen, kan zich voorbereiden of wellicht tijdig actie ondernemen.

Binnen de pensioenwereld wordt het belang van goede communicatie inmiddels wel onderkend. Na vele onderzoeken die laten zien op hoeveel (of beter gezegd: hoe weinig) belangstelling pensioen mag rekenen, is het kwartje gevallen dat pensioenreglementen best ingewikkeld zijn en waarnaar je met goed fatsoen niet kunt verwijzen als iemand een vraag heeft over zijn inkomen later. En zelfs met nette websites en keurige brieven, blijken we er allemaal weinig van te weten en te vinden. Laat staan dat we iets doen. De meeste mensen komen pas in beweging als ze een jaar of 55 zijn.

Dé vraag die ieder pensioenfonds zich nu stelt is hoe men de Nederlander bereikt en hoe men pensioen interessant gaat vinden. Verder is men vooral heel benieuwd hoe je alles goed en helder uitlegt. De gedachte dat je persuasieve technieken kunt gebruiken om rechtstreeks gewenst gedrag te stimuleren is nog heel onwennig. We informeren vooral, in droge en uiterst correcte bewoordingen. Waar in de gezondheidszorg al lang wordt onderzocht wat het effect is van motiverende boodschappen, is onderzoek op het terrein van pensioencommunicatie veelal nog gericht op wat men wel en niet begrijpt.

Werk aan de winkel dus op veel fronten. Allereerst onderzoek doen naar de effectiviteit van verschillende soorten communicatie, waarbij we niet alleen de aandacht richten op kennis, maar ook op het bewerkstelligen van een positieve houding en het vergroten van zelfvertrouwen als het gaat om ‘bezig zijn met je pensioen’.

Daarnaast is er missiewerk te verrichten in de pensioenwereld: duidelijk maken dat het niet (alleen) gaat om het begrijpen van de regeling en kennis van het pensioenstelsel. Benadrukken dat men pensioen niet per se leuk gaat vinden als men het snapt. En uitleggen dat pensioen écht snappen misschien wel hoog gegrepen is en niet per se nodig; er zijn ook andere wegen om mensen in beweging te krijgen.

Eén gegeven dat wél op het terrein van kennis ligt, kan weleens helpen bij het creëren van meer betrokkenheid bij je eigen pensioen: 79% van de Nederlander denkt dat wie werkt de uitkering betaalt van de gepensioneerden. Terwijl je in werkelijkheid premie betaalt voor je eigen pensioen. Dat misverstand is stevig verankerd in de Nederlandse geest. Het lijkt erop – ook uit ons onderzoek – dat je dergelijke beelden het beste kunt veranderen met een beeld. En niet met woorden. Hoe dat opgepakt gaat worden door een sector die nog cijfers en letters ademt, wordt de komende jaren duidelijk.

Share this on social networks

Leave a Reply