Persuasive communication

Centre for Language Studies | Faculty of Arts | Radboud University Nijmegen

Leesachterstand en ijs?

Elke week verschijnt op deze site een bijdrage van één van onze onderzoekers over communicatie in onderzoek en praktijk. Deze week: Marloes Mak, over het verband tussen verhalen lezen en ijsjes eten. 

Wat doet u het liefst na een drukke werkdag? Gaat u met een boek op de bank zitten om u helemaal te verliezen in een goed verhaal? Of gaat de televisie aan, om tot rust te komen met uw favoriete televisieprogramma of een spannende serie op Netflix? Iedereen zal hier een ander antwoord op hebben, maar in mijn omgeving hoor ik vaak mensen zeggen dat ze graag meer tijd zouden willen maken voor het lezen van boeken, maar dat het er op de één of andere manier toch nooit van komt.

Afgelopen week las ik dat uit onderzoek van Stichting Lezen en Schrijven is gebleken dat één op de tien jongeren een te laag leesniveau hebben. In sommige groepen kinderen gaat dit zelfs om een nog groter deel van de kinderen, tot 36% van de mbo2-leerlingen toe. Dit lage leesniveau kan gevolgen hebben die merkbaar zijn in de meest basale onderdelen van het dagelijks leven, zoals, volgens NOS, het lezen van officiële brieven, of het kunnen volgen van televisieprogramma’s met ondertiteling. Al met al kan een laag leesniveau ertoe leiden dat kinderen niet goed mee kunnen komen in de maatschappij.

Het lijkt dus van groot belang om hier een interventie voor te bedenken. Ergens anders op het internet verscheen begin deze week een stuk over wetenschappelijk onderzoek dat aangeeft dat leescapaciteiten verbeterd kunnen worden door het eten van ijs! Helaas vermeldde de website geen bron voor deze informatie, maar het klinkt natuurlijk erg aanlokkelijk. Wat als we de leesproblemen van kinderen terug zouden kunnen dringen door ze meer ijs te laten eten?

Stichting Lezen en Schrijven draagt zelf aan dat het belangrijk is om niet alleen gericht te zijn op het kind met een leesachterstand, maar ook via de ouders het lezen te promoten. Wanneer ouders een positievere houding hebben ten opzichte van lezen, door zelf meer te lezen of hun kinderen aan te moedigen te lezen, zouden zij wellicht kunnen helpen voorkomen dat hun kinderen een leesachterstand krijgen. Lezen leer je uiteindelijk vooral door het te doen.

Maar hoe kun je mensen er toe zetten om meer te gaan lezen? In mijn onderzoek probeer ik te achterhalen wat nou bepaalt hoe leuk mensen een verhaal vinden. Ik denk dat dit komt door “transportatie”. Dit is het gevoel dat je tijdens het lezen kunt hebben dat je je “in het verhaal” waant, dat je de wereld om je heen even vergeet. Ik probeer uit te vinden wat voor elementen in het verhaal dit gevoel van transportatie vergroten. Dit kunnen bijvoorbeeld beschrijvingen zijn van dingen die gebeuren in het verhaal, of juist beschrijvingen van de emoties van personages. Met deze informatie zou ik een manier kunnen bedenken om kinderen (en volwassenen) te kunnen vertellen welke boeken ze waarschijnlijk leuk zullen vinden, om er op die manier voor te zorgen dat het niet alleen een verplichting is om te lezen, maar ook gewoon leuk.

Leave a Reply