Persuasive communication

Centre for Language Studies | Faculty of Arts | Radboud University Nijmegen

In de ban van emoji

lieke_verheijen_300Elke week verschijnt op deze site een bijdrage van één van onze onderzoekers over communicatie in onderzoek en praktijk. Deze week: Lieke Verheijen over emoji.

In de ban van emoji

Tijdens mijn onderzoek naar hoe de jeugd communiceert via nieuwe media, wat gericht is op de talige kenmerken van hun ‘digi-taal’, zoals grammatica- en spellingafwijkingen van het Standaardnederlands, valt een visueel kenmerk mij voortdurend op: emoji. Donderdag 3 maart geef ik een lezing over dit fenomeen, in een reeks getiteld ‘De Taal Voorbij!’, georganiseerd door het Instituut voor Beeldtaal te Amsterdam. Emoji zijn een essentieel onderdeel van moderne communicatie, vooral onder de digital natives, jongeren die opgegroeid zijn met (en soms via) sociale media. Je ziet de blije, boze, bange, lachende, huilende, kussende, verliefde, verdrietige en gefrustreerde gele gezichtjes overal. Je kunt verontwaardiging laten zien met een emoji die rookwolkjes uit zijn neus blaast en schaamte voor een ongelukkige opmerking met een emoji met een rits in plaats van een mond. Een chatgesprek zonder emoji is tegenwoordig kortom bijna ondenkbaar.

De nieuwste versie van WhatsApp, die enkele maanden geleden werd uitgebracht, bevat talloze nieuwe emoji, waaronder een peinzend gezicht, robot, leeuw, eenhoorn, taco, hotdog en heel veel vlaggen. Ook is het aantal categorieën waarin ze verdeeld zijn uitgebreid van vijf naar acht. Recentelijk heeft Facebook emoji een prominente plek gegeven met de introductie van reactions. Deze vijf reactie-emoji zijn een aanvulling op de like-knop en geven de mogelijkheid om ten opzichte van een statusupdate liefde, lachen, verbazing, verdriet en boosheid te uiten – gelegenheid voor allerlei bedrijven en organisaties om hier meteen op ludieke wijze op in te spelen. Zo ook de community ‘Nijmegenaren be like’:Facebook_reactions_NijmegenarenMaar wat maakt emoji nou zo populair?

Emoties

De voornaamste reden om emoji te gebruiken is om digitale communicatie te verduidelijken, versterken of nuanceren. Bij geschreven taal ontbreken zogenaamde ‘paralinguïstische elementen’, zoals de nadruk, intonatie en volume van wat er gecommuniceerd wordt. Tevens ontbreekt het aan non-verbale signalen, zoals lichaamstaal, gezichtsuitdrukkingen en gebaren. Deze elementen zijn cruciaal om kenbaar te maken wat je bedoelt en voelt. Bij gesproken taal brengen we niet alleen emoties over door wat we zeggen, maar ook door hoe we dat zeggen en door de lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingen die we daarbij gebruiken.

Compensatie

Om te compenseren voor het gebrek aan nadruk en volume kun je talige middelen inzetten, namelijk het herhalen van letters (neeeee), van leestekens (nee!!!) of het gebruik van extra hoofdletters (NEE) – of, als je zo nadrukkelijk mogelijk wil zijn, een combinatie daarvan (NEEEEE!!!). Om te compenseren voor ontbrekende intonatie en gezichtsuitdrukkingen hebben we visuele middelen tot onze beschikking: ‘ouderwetse’ emoticons of smileys – gezichtjes die zijn samengesteld uit typografische tekens, en emoji – kleine, gestandaardiseerde afbeeldingen die van alles kunnen voorstellen. Emoji zijn handig voor verzenders van berichten, om hun gevoelens beter uit te drukken, maar ook voor ontvangers, om berichten beter te kunnen interpreteren. Emoji kunnen een hoop irritatie voorkomen. Zo maakt een simpele knipoogemoji, die aangeeft dat een talige uiting niet serieus is bedoeld, een wezenlijk verschil in ‘wat ‘n lelijk shirt! [knipoogemoji]’. Een combinatie van een tekstuele uiting en een emoji is nog duidelijker, bijvoorbeeld ‘haha [lachende emoji]’.emoties_emoticons_emoji

 

Vertalingen

Emoji zien we niet alleen in persoonlijke digitale communicatie. Ze worden ook gebruikt om klassieke literatuur toegankelijker te maken voor de jeugd. Neem bijvoorbeeld de OMG Shakespeare-reeks, met titels als srsly Hamlet, YOLO Juliet, Macbeth #killingit en A Midsummer Night #nofilter. Hierin zijn Shakespeares toneelstukken herschreven in digi-taal en met emoji. Ook is er Emoji Dick, een vertaling van Herman Melvilles Moby Dick in emoji. Deze is compleet door crowd sourcing en crowd funding ontstaan: meer dan 800 mensen hebben eraan meegeholpen. Er was zelfs een Kickstarterproject om de hele Bijbel te vertalen in emoji, maar daarvoor is het benodigde budget (helaas) niet opgehaald. Interessant is dat dit een verschuiving toont van het verbale naar het visuele. Een aantal jaar geleden werd er namelijk een Bijbel gepubliceerd in sms-taal, de SMS-BBL. Het is evident dat emoji karakteristiek zijn voor hedendaagse digitale communicatie.

omg_shakespeare_boeken

Lekker gek

Sommige mensen bekritiseren emoji: ze zien deze beeldtaal als een teruggang naar de pictorale communicatie die in vroegere beschavingen gebruikt werd. Je kunt emoji echter ook zien als een pragmatische manier van omgaan met de technologische beperkingen van nieuwe media. Emoji helpen gebruikers om effectiever en genuanceerder te communiceren. Als een foto inderdaad meer zegt dan duizend woorden, dan kun je erg veel tijd besparen door emoji te gebruiken! Meestal dan… De toegevoegde waarde van een drol met oogjes blijft vooralsnog een mysterie. Maar hé, in informele communicatie is ‘lekker gek doen’ soms ook belangrijk. 😉

poepemoji

Lieke’s persoonlijke pagina →

Share this on social networks

Leave a Reply