Persuasive communication

Centre for Language Studies | Faculty of Arts | Radboud University Nijmegen

Genderneutrale toiletten

Elke week verschijnt op deze site een bijdrage van één van onze onderzoekers over communicatie in onderzoek en praktijk. Deze week: Kobie van Krieken over genderneutrale toiletten.

Eind 2015 had ik het genoegen enige tijd in Californië te verblijven. De eerste weken bevond mijn werkplek zich op de sprookjesachtige campus van Berkeley. Berkeley is een linkse, groene, uiterst progressieve stad en dat is aan alles te merken. Tijdens mijn dagelijkse wandeling over de campus werd ik steevast gepasseerd door groepen studenten die protesteerden. Tegen dierproeven, discrimatie, of overmatig watergebruik. Tegen de walvisjacht, verhoging van het collegegeld, of Donald Trump. Protesteren is a way of life in Berkeley.

Naast deze onderwerpen staat in Berkeley een andere kwestie hoog op de gespreksladder: gender neutral restrooms. Toiletten waar mannen, vrouwen, transseksuelen, transgenders – en eenieder die zich tot geen van deze categorieën wil of kan rekenen – welkom is. Op verschillende campussen in de Verenigde Staten, waaronder die van Berkeley, zijn dit soort toiletten al geen uitzondering meer.

Genderneutrale toiletten lossen een probleem op voor, bijvoorbeeld, personen die een proces van geslachtsverandering ondergaan en zich gedurende dat proces oncomfortabel of zelfs ongewenst voelen in zowel heren- als damestoiletten. Met de oplossing van dit maatschappelijk probleem dient zich echter een lastig communicatieprobleem aan. Want met wat voor pictogram zijn genderneutrale toiletten universeel herkenbaar te maken?

Een rondgang langs bordjes

Een rondgang langs genderneutrale toiletten in de Verenigde Staten levert een verscheidenheid aan communicatiestrategieën op. Een veelvoorkomend pictogram bevat een combinatie van de traditionele afbeeldingen van vrouw en man en het teken dat aanduidt dat het toilet toegankelijk is voor mindervaliden. De boodschap lijkt dus eenvoudig: dit toilet is er voor vrouwen, mannen en mindervaliden – waarbij de kritische geest zal opmerken dat deze afbeeldingen communiceren dat blijkbaar alleen vrouwen een rok dragen, alleen mannen een broek dragen, en alle mindervaliden statisch in een rolstoel zitten. Maar de hamvraag – is het toilet nu wel of niet geschikt voor personen die man noch vrouw zijn? – blijft onbeantwoord.

Gender 1

Andere pictogrammen willen daar geen onduidelijkheid over laten bestaan en bevatten tevens een afbeelding van een persoon die half man, half vrouw is. Of die gedeeltelijk in broek, gedeeltelijk in rok gekleed is, zo u wilt.

Gender 2

Om de kledingproblematiek te omzeilen beperken weer andere pictogrammen zich tot een seksesymbool. Het symbool op onderstaand bordje is een combinatie van de standaardsymbolen voor man, vrouw, en transgender. Handig, maar wie geen Engels kan lezen moet het symbool wel als zodanig herkennen om te begrijpen wat voor ruimte zich achter de deur bevindt.

Gender 3

Iedereen welkom

Een laatste strategie zien we terug op onderstaand bord, dat lijkt te communiceren dat dit toilet toegankelijk is voor personen in rok met de benen dicht bij elkaar, personen in broek met de benen dicht bij elkaar, personen in rok met de benen gespreid, personen die half in broek en half in rok gekleed zijn, personen die graag dansen (?), personen die statisch in een rolstoel zitten, én personen die zichzelf in een rolstoel voortduwen. Kortom: voor iedereen.

Gender 4

Leave a Reply