Persuasive communication

Centre for Language Studies | Faculty of Arts | Radboud University Nijmegen

Enny Das over de kwetsbare mens

Hoe kunnen we mensen ontvankelijk maken voor gezondheidsboodschappen die ze liever niet willen horen?

Deze vraag stond centraal in de oratie van Enny Das, die zij uitsprak op 28 februari. Vaak wordt gedacht dat defensieve reacties op gezondheidsvoorlichting voortkomen uit angst voor de gevolgen van een ongezonde leefstijl. Ten onrechte, beargumenteert Enny. Mensen zijn niet bang, maar kwetsbaar. Pogingen om die kwetsbaarheid te ontkennen zijn de veroorzakers van defensief gedrag. Volgens Enny werkt gezondheidscommunicatie dan ook beter als het kwetsbare ego van de ontvanger eerst gerustgesteld wordt. Oftewel: geef het ego eerst een koekje, dan luistert het welwillender.

In de media

De media-aandacht voor Enny’s krachtige pleidooi blijft aanhouden. Op vrijdag 14 maart is Enny te gast in het NTR radioprogramma “De kennis van nu”. Tussen 21.00 en 22.00 uur zal zij praten over haar onderzoek naar effectieve gezondheidscommunicatie. De uitzending was te beluisteren op radio 5, via de podcast van “De kennis van nu” en is op internet terug te beluisteren via http://www.wetenschap24.nl/programmas/de-kennis-van-nu/Radio-5/2014/Maart/14-03-2014-Gezonde-communicatie.html. Maar ook hieronder:

Daarnaast heeft Enny op verzoek van het Nationaal Expertisecentrum Tabaksontmoediging van het Trimbos-instituut onderstaande column geschreven. De column is eerder verschenen in de Nieuwsbrief Tabaksontmoediging.

enny_def2

Koekjes voor het ego [column door Enny Das]

Op het moment dat rokers worden aangesproken op hun ongezonde gedrag gaan ze direct aan de slag om allerlei redenen te verzinnen waarom een voorlichtingsboodschap niet op hen van toepassing is. Ze zeggen dat hun opa 90 is geworden terwijl hij rookte als een ketter, dat je ook onder een bus kunt lopen en dat je toch ergens dood aan moet gaan. Ze vertonen defensieve reacties. Ze willen het niet horen. Ze verwerpen de goed bedoelde maar misschien ook wel wat belerende boodschap.

De gangbare gedachte is dat angst maakt dat mensen dit gedrag vertonen. Angst voor de gezondheidsgevolgen van roken. Maar dat klopt niet. Het zijn de pogingen om angst voor te zijn die mensen defensief maken. Pogingen om de eigen kwetsbaarheid te ontkennen. Mensen zetten ideeën tussen zichzelf en de naakte waarheid. En die ideeën gaan ze vervolgens verdedigen. Ze beschermen een beeld van wat ze denken te zijn. Het ego.

Het brengen van ongewenst gezondheidsnieuws is daarom gebaat bij het eerst geruststellen van het kwetsbare ego van de ontvanger. Als je het ego eerst een koekje geeft, of een bot om lekker op te knagen, dan maakt dat ontvankelijker voor slecht nieuws. Dan blijken mensen ineens bijzonder goed in staat om zin van onzin te onderscheiden, om toe te geven dat een boodschap hout snijdt, en dat ze misschien niet zo gezond bezig zijn. Dan wil die roker pas toegeven dat roken slecht is voor de gezondheid. Eerder niet.

Je kunt mensen niet dwingen om iets te voelen wat ze niet willen voelen. Dat toch proberen heeft iets moralistisch. Liever je verdiepen in je doelgroep. Het zijn tenslotte ook mensen. Kwetsbare mensen. Net als jij en ik.

Share this on social networks

Leave a Reply