Persuasive communication

Centre for Language Studies | Faculty of Arts | Radboud University Nijmegen

I wrote the same… but in different words: de kracht van de kop

rob_300Elke week verschijnt op deze site een bijdrage van één van onze onderzoekers over communicatie in onderzoek en praktijk.

Deze week: Rob le Pair; hij werd de afgelopen week een hele dag ondergedompeld in journalistiek schrijven voor academici.

I wrote the same… but in different words

Een goede kop creëert betrokkenheid van de lezer bij het verhaal. Voor één verhaal zijn vele koppen denkbaar. Maar welke kop sluit het beste aan bij de kernboodschap van je verhaal? In een zeldzaam goede workshop kwamen veel losse eindjes bij elkaar in een goed gekozen kop, waarvan je kan zeggen: I wrote the same… but in different words.

Afgelopen dinsdag heb ik een workshop gevolgd: journalistiek schrijven voor academici. Ik had m’n huiswerk braaf gemaakt: een week eerder een tekst ingeleverd die interessant moest zijn ‘voor een breed publiek’ (wat dat eigenlijk is zou me dinsdag wel verteld worden), met een omvang van ca. 250 woorden over recent onderzoek. “Ja, daar kan ik wel wat mee” (dacht ik), en ik schreef een lekker vlot lopende tekst (dacht ik) over mijn onderzoek naar webcare-interacties op Twitter. Ik hing de tekst op aan een paar kapstokken en aansprekende termen: niet ‘interactie’ maar ‘communicatie’; niet ‘zender’ en ‘ontvanger’, maar ‘consument’ en ‘bedrijf/organisatie’, niet ‘negative word-of-mouth’ maar ‘klachten uiten over dienstverlening van bedrijven’. Zelfs de in mijn ogen onmisbare begrippen conversational human voice en corporate voice bracht ik terug tot respectievelijk ‘spreken zoals in alledaagse conversatie’ en ‘spreken zoals een onpersoonlijke klantenservice dat doet tegen anonieme klanten’.

We zouden nieuws gaan maken, en aan het einde van de workshop zouden we tientallen keuzen hebben gemaakt, voordat er ook maar een greintje nieuws op papier stond.

Nieuws maken

Nieuws bestaat er in allerlei soorten en maten. Dat wisten wij academici natuurlijk al lang. Maar als ik moet afwegen – en dat móét ik – wat voor nieuws ik ga maken, dan sta ik opeens voor de keuze: echt nieuw nieuws, nieuws in een achtergrond verhaal, in een opinie-tekst,…; en in welke behoefte van nieuwsconsumenten voorzie ik eigenlijk met mijn nieuws?

Nieuwsmakers: vertellen; onthullen; verzwijgen; verhullen; verleiden; verkopen; waarschuwen; informeren; becommentariëren; suggereren.
Nieuwsconsumenten: checken; scannen; snacken; zien; horen; luisteren; monitoren; kijken; lezen; zoeken; linken, delen, liken, becommentariëren & stemmen; klikken

Oké, daar had ik nog niet zo over nagedacht… Het ochtenddeel van de workshop was al een eind op weg toen ik nog maar aan het begin van de opdracht stond. Want m’n tekstje van 250 woorden moest al meteen herschreven worden, want ik had al één doodzonde begaan: m’n tekst was niet geschreven rondom één kernboodschap. Wat was die eigenlijk? Flarden tekst flitsten door m’n hoofd, stiekem spieken in de conferentie-dia’s van dat zelfde onderzoek die ik bij de hand had, daar zou die ene kernboodschap toch wel staan? Nee. Niet één. Wel twee, misschien wel drie kernboodschappen kon ik ophoesten… Fout! Eerst één kernboodschap, dan pas kun je gaan schrijven (even oefenen: één kernboodschap voor laagopgeleid publiek en één voor vakgenoten). En als je die na wikken en wegen gevonden hebt, dan pas kan je de keuze maken: wat voor nieuws ga ik maken? Een nieuwsbericht? Of is ‘t toch meer een achtergrondverhaal? Die keuze bepaalt hoe je vervolgens stoeit met alinea’s, overgangen, inspirerende voorbeelden, (vergeet je je kernboodschap niet, Rob?) en weer zelf aan de slag.

Intro en kop

De intro of inleiding is de teaser, die zuigt de lezer je verhaal in. In enkele zinnen ging ik nog eens die kernboodschap verwoorden (ook daarom was die vanaf het begin zo belangrijk!). Ik moest nog wel het type intro even afwegen: de nieuwsvariant, de vraagvariant, de conclusievariant, de citaatvariant, de shockvariant, de anekdotevariant, de beschrijvende variant. Zwoegen en zweten (ja, een alliteratie mag!). Een inspannende dag met schaven, schrappen, herformuleren, schuiven met alinea’s, voortdurend met constructieve peer feedback van m’n collega’s (“als je nou ‘es…”) en feedback van de coach (“waarom niet de variant…?”) ging tot een climax komen. Tegen het einde van de middag kwam de slagroom op de taart: ook al was de tekst nog (lang) niet klaar, we waren wel zover dat we wat betreft intro en kop met eindredactie bezig waren.

De kracht van de kop: the power of words

En opeens zag ik een helder licht. Dé eye-opener van deze dag. Wat de kop kan doen bij het verleiden van de lezer is hetzelfde als wat, in een totaal andere context, een paar woorden kunnen doen om houding en gedrag te beïnvloeden. Ik zag dit nog nooit zo mooi geïllustreerd als in het videootje The Power of Words.
In dit filmpje komt een editor zich bemoeien met een kop bij een verhaal:

– What did you do to my saying?
– I wrote the same… but in different words…

Ze brengt een paar wijzigingen aan. Met een enorm persuasief effect.

Moe en voldaan, onder de indruk van al het moois dat voorbijgekomen was dronken we wat. Een workshop zoals een workshop moet zijn. Vanaf het begin zelf aan de slag, meerdere cycli van instructie, schrijven, herschrijven en gezamenlijk bespreken van het werk van anderen en van het eigen werk, stapje voor stapje iets meer, iets beters, iets mooiers.

Ik las nog eens de eerste versie van m’n tekst en de tekst zoals die aan het einde van de workshop was, en concludeerde trots:

I wrote the same… but in different words 

Workshop: Let’s talk humanities

Organisatie / programma door

  • Sanne Groen, voorlichting en wetenschapsvoorlichting, Faculteit Letteren, Radboud Universiteit
  • Jurjen Simmelink, wetenschapsvoorlichter Radboud Universiteit

Leave a Reply