Persuasive communication

Centre for Language Studies | Faculty of Arts | Radboud University Nijmegen

Alle voeding is gezond

Elke week verschijnt op deze site een bijdrage van één van onze onderzoekers over communicatie in onderzoek en praktijk. Deze week: Hans Vehof, over voeding en gezondheidsclaims.

Het eten van fruit is gezond. Elke dag groente eten en dagelijks een half uur sporten ook. Iedereen weet dit wel; aan deze adviezen is nauwelijks te ontkomen. Maar wat doet fruit eigenlijk met je dat het zo gezond is? In computerspelletjes gaat je zogeheten health bar een paar procent omhoog van een appel. Gezondheidsclaims klinken ook vaak zo simpel. Het woordje gezond wordt weinig toegelicht. De Van Dale zegt dat gezondheid afwezigheid van ziekte is. Wetenschappers onderscheiden verschillende domeinen zoals lichamelijke en geestelijke gezondheid. Spirituele gezondheid bestaat ook al. Gezondheid heeft veel specifieke uitkomstmaten, zoals bloeddruk, depressiescores en samengestelde maten als kwaliteit van leven. Doordat we langer leven en veel meer ziek zijn, wordt gezondheid zelfs al gedefinieerd als om kunnen gaan met een ziekte in plaats van de afwezigheid ervan.

afb-hans

Kun je nu door een appel te eten beter omgaan met je ziekte? Of gaan ziektes eerder weer weg? Nee, appels werken niet genezend. Zelfs niet bij een verkoudheid. Een shot vitamine C helpt trouwens ook niet. Hoe is fruit dan wel gezond? Nou, het hoort in een gebalanceerde voeding. Weer een abstracte term die je vaak hoort. Laat ik hem desondanks toepassen in een vergelijking met het bouwen van een huis. Een stevig huis dat niet omvalt omdat het in balans is door een goede verhouding materialen. Het huis heeft cement nodig en bakstenen, planken, elektriciteitskabels, vloeren en een deurbel. Je lichaam heeft voedingsstoffen uit voedingsmiddelen nodig. Alles in de juiste verhouding, dus van niets te veel of te weinig. De deurbel is goed voor je huis. De appel is goed voor je lichaam. Maar de boterhammen met pindakaas zijn net zo gezond. Misschien wel gezonder. Daar heb je veel van nodig. Flink brood eten dus. Alsof het planken zijn. Maar helaas, op een gegeven moment moet je ophouden met broodjes eten. Net zoals met planken timmeren. Op dát moment is de appel extra gezond. Het levert een beetje van iets anders nuttigs dat je misschien nog niet had, maar het vervangt vooral een hoop onnodige planken.

 

Je kunt over de gezondheid van één simpele appel lang discussiëren. Gezondheid-gerelateerde claims lijken een feest voor schrijvers van productteksten. Alles is gezond in een zelf gekozen context. Zolang je er maar niet te veel van eet. Dat laatste moet je zelf bedenken; dat hoeft niet groot op de verpakking. De claims zijn soms zeer interessant. Als het product veel slechte stoffen bevat zoals het welbekende verzadigde vet, dan lees je nog dat het past in een gezond voedingspatroon. Geen speld tussen te krijgen. Ook speklappen passen in een gezond voedingspatroon waarbij je 99% van de tijd op je eten let en af en toe junkfood eet. De mooiste claim las ik op de verpakking van een huismerk: het product met slechts een paar gram groente draagt bij aan de aanbevolen dagelijkse 200 gram groente. Alle voeding is gezond, als je maar juist formuleert. Helaas.

Leave a Reply